X-Factor

Verwacht je een stukje over zingende gozers en gillende meiden? Over tv-studio's en afvallers? Over lachwekkende audities en ellenlange krukken-seremonies? Helaas, zoek dan nog even verder. Dit stukje gaat namelijk over boeiend hoogstaand wetenschappelijk onderzoek.

Als onderzoeksproject voor de lerarenopleiding heb ik, met behulp van kwantitatieve methodes, de houding van 3VWO-leerlingen ten opzichte van natuurkunde en de invloed van het interpersoonlijk docentgedrag daarop onderzocht. Zoow... die zin is er uit. Ik ga jullie natuurlijk niet lastigvallen met allerlei formeel geneuzel en statistische interpretaties van de resultaten, maar 't is wel leuk om er iets over te vertellen. Het onderzoek vond plaats met behulp van ongeveer 300 leerlingen van 13 verschillende klassen van 7 verschillende docenten. Ik heb, op basis van een bestaande buitenlandse test voor 'science', een test ontwikkeld om de houding van leerlingen ten opzichte van natuurkunde (en daar bedoel ik het vakgebied mee, niet het schoolvak) te meten. Een test om te bekijken hoe de leerlingen het gedrag van hun docent zien was er al. Eerdere onderzoeken hebben laten zien wat, zowel volgens leerlingen als volgens docenten, de ideale docent is. Door wat gegoochel met assen in grafieken heb ik de X-factor kunnen lanceren. Dit is een maat voor de ideaalheid van de docent, dus de mate waarin de docent leidend, behulpzaam en vriendelijk gedrag vertoont. Er kwam uit wat iedereen eigenlijk gewoon verwachtte: leerlingen die hun docent met een hoge X-waarde beoordelen hebben een betere houding ten opzichte van natuurkunde. Verrassend? Nee, maar nu wel in een onderzoek aangetoond. Verrassend is wél dat de interesse in een carrière in de natuurkunde vrijwel niet van het gedrag van de docent afhangt! Tja... En ook leuk: de gevonden relaties verschillen voor jongens en meisjes. De belangrijkste les uit het onderzoek: docenten kunnen de houding van leerlingen ten opzichte van natuurkunde verbeteren door hun eigen interpersoonlijk gedrag aan te passen.

Het begrip X-factor ontstond onbewust, maar is wel heel toepasselijk. Ik denk namelijk dat een hoge X-factor de allerbelangrijkste eigenschap van een docent is. En of ik die X-factor heb? We zullen zien... als ik volgend schooljaar als natuurkundeleraar aan de slag ga alwaar meerdere keiharde 30-koppige jury's mijn talent zullen beoordelen.